Samen in Actie Bij Apathie - Thuis

Samen in Actie bij Apathie Thuis
Apathie komt bij ongeveer de helft van alle thuiswonende mensen met dementie voor. Het uit zich in het verminderen of ontbreken van spontaan gedrag (initiatief), gedachten (interesse) en gevoelens (emoties). Hierdoor is er ook minder sociaal contact.  Apathie heeft een negatieve invloed op de zelfstandigheid en de lichamelijke gezondheid van degene met dementie. Mensen met apathie kunnen ook sneller geestelijk achteruitgaan en ze hebben een groter risico om in een verpleeghuis te worden opgenomen. De beste aanpak is het regelmatig onderbreken van de apathie, met dagelijkse bezigheden en plezierige activiteiten. Maar mensen met apathie hebben daarvoor hulp van anderen nodig. Hulp bieden aan degene met apathie kan lastig zijn. Bovendien ervaren naasten vaak gevoelens van machteloosheid, frustratie of het gevoel ‘het niet goed te doen’.

De SABA-Thuis materialen
Hieronder geven we een beschrijving van de materialen die je kunt gebruiken bij de uitvoering van SABA-Thuis bij een persoon met dementie, en voor wie welk materiaal bedoeld is. 

• Een Animatie waarin toegelicht wordt wat apathie is, wat het doet met het contact tussen de persoon met dementie en de naaste/vrijwilliger/professional en hoe deze er mee om kunnen gaan. 
• Een Informatiefolder voor naasten, vrijwilligers en medewerkers zorg en/of welzijn. Er wordt op een toegankelijke manier uitgelegd wat apathie is en hoe je het kunt opmerken. Ook wordt er aandacht besteed aan de emoties van de naaste/vrijwilliger/professional.
• Een Praatplaat Apathie als gespreksleidraad voor casemanagers dementie/ zorgtrajectbegeleiders om apathie op te merken, te onderzoeken en te onderbreken.
• Het Plezierige Activiteiten Plan-Apathie (PAP-A), waarmee naaste(n) en casemanagers dementie/zorgtrajectbegeleiders, samen met eventuele vrijwilligers en medewerkers zorg en/of welzijn afspreken hoe ze apathie van de persoon met dementie kunnen onderbreken door middel van dagelijkse bezigheden en plezierige activiteiten. 
• Een Activiteitenblad Apathie, met voorbeelden van dagelijkse bezigheden, activiteiten en (grotere) uitjes, als inspiratie bij het Plezierige Activiteiten Plan-Apathie.
• Een Weekplanner die gebruikt kan worden om de dagelijkse bezigheden en plezierige activiteiten in te plannen.
• Een e-Module ‘Wat is Apathie?’ om de kennis en het bewustzijn van apathie te vergroten. Deze e-Module bestaat zowel voor casemanagers dementie/zorgtrajectbegeleiders, als voor medewerkers zorg en/of welzijn.
• Een e-Module ‘Actieve Tijd’ met informatie en praktische tips om contact te maken met de persoon met dementie en apathie en om dagelijkse bezigheden en activiteiten te ondernemen. Deze module is geschikt voor naaste(n), vrijwilligers en medewerkers zorg & welzijn.
• De Handreiking Uitvoering voor de casemanager dementie/zorgtrajectbegeleider, met een stapsgewijze toelichting voor degene die de inzet van SABA-Thuis coördineert. 
• Een korte Presentatie voor ketenregisseurs van Dementie Netwerk Nederland, die hiermee SABA-Thuis kunnen introduceren bij de casemanagers dementie/zorg-trajectbegeleiders in hun regionale keten. 

Totstandkoming en financiering
SABA-Thuis is ontwikkeld samen met mensen met dementie en hun naasten, medewerkers zorg & welzijn en casemanagers dementie/zorgtrajectbegeleiders, waardoor de interventie goed aansluit bij de behoeften en makkelijk in te passen is in de praktijk. Bij de totstandkoming zijn zorgorganisaties Archipel, de Zorgboog en ZZG Zorggroep betrokken, net als het Universitair Kennisnetwerk Ouderenzorg Nijmegen (UKON), het Radboudumc, de Open Universiteit en Amsterdam UMC. Het project is  uitgevoerd door Dorien Hofenk MSc. (UKON), Lianne Roelofs MSc. (UKON), dr. Annette Plouvier (UKON), dr. Hanneke Nijsten (UKON, Archipel) en prof.dr. Debby Gerritsen (UKON), met ondersteuning van een projectgroep bestaande uit Monique de Vree (Zorgtrajectbegeleider ZZG Zorggroep), dr. Bert Bröcking (ervaringsdeskundige en mantelzorger), drs. Rob Groot-Zwaaftink (Alzheimer Nederland), dr. Marieke Perry (UKON). Alzheimer Nederland heeft het project gefinancierd.