Communiceren volgens de SBAR

Communiceren volgens de SBAR – Op weg naar effectieve communicatie in acute situaties in het verpleeghuis

In verpleeghuizen is gestructureerde communicatie cruciaal bij acute verslechtering van bewoners. In de praktijk blijkt deze communicatie tussen verzorgenden, verpleegkundigen en medisch behandelaren echter vaak onduidelijk en wisselend van kwaliteit. De SBAR-methode (Situation, Background, Assessment, Recommendation) biedt hiervoor een helder en bewezen effectief kader. Binnen het SBAR-project werd de SBAR-methode geïmplementeerd in vier verpleeghuisorganisaties,  kennis die dit heeft opgeleverd is vertaald in een set praktische tools.

De SBAR materialen
Om de implementatie van de SBAR in de praktijk te ondersteunen zijn er verschillende tools ontwikkeld die in de praktijk ingezet kunnen worden ter ondersteuning van de implementatie.

1. SBAR-template voor het verpleeghuis: De SBAR-template kan ingezet worden wanneer het niet goed gaat met een bewoner, in eerste instantie om de relevante informatie te verzamelen en vervolgens om de informatie op een gestructureerde wijze over te dragen naar de triageverpleegkundige of de medische dienst.
2. Toelichting bij de SBAR-template: De toelichting bij het SBAR-template geeft uitleg en achtergrondinformatie bij elke stap van de SBAR.
3. De SBAR Poster: Zichtbaarheid draagt bij aan de implementatie van de SBAR. Hang deze bijvoorbeeld op in de teampost.
4. SBAR oefencasuïstiek (casusbeschrijvingen + de uitwerkingen): In de casusbeschrijving vind je voorbeelden uit de praktijk die je in het invuldocument kunt uitwerken volgens de SBAR structuur en vervolgens kunt controleren of je alle relevante gegevens volgens de SBAR structuur hebt verzameld. De SBAR casuïstiek kun je ook met je collega’s invullen, vergelijken en bespreken; erg leerzaam!
5. SBAR film: Stel je voor: een zorgelijke situatie in het verpleeghuis, twee gedreven detectives en één doel: het zorgvuldig ontrafelen van de veranderde situatie rondom mevrouw Verhulst om tot een passend actieplan te komen. Verzorgende-IG Sanne en triageverpleegkundige Rob, werkzaam bij De Waalboog, kruipen in de huid van detectives om alle relevante informatie op te sporen. Hun hulpmiddel? De bewezen effectieve SBAR-methode! Met de juiste informatie op tafel en een gestructureerde melding van de situatie kan specialist ouderengeneeskunde Jasper een passend beleid opstellen. Een zorgmysterie werd opgelost door de SBAR. Case closed!
6. SBAR-workshop: Deze workshop voor zorgmedewerkers is heel interactief waarin zorgprofessionals stap voor stap leren werken met de SBAR en meer komen te weten over het ontstaan en de meerwaarde van de SBAR. Maak een keuze welke dia’s en onderwerpen je wilt behandelen. De hele workshop is te uitgebreid om in één keer aan bod te laten komen.
7. SBAR e-learning: Met deze e-learning heb je een handige en mooie tool in handen om de SBAR nog beter in je systeem te krijgen. In 8 modules leer je op een afwisselende manier hoe je een melding over een bewonerssituatie helder, gestructureerd en zelfverzekerd overbrengt. Je leert nieuwe informatie bij, je frist vervaagde waardevolle kennis weer op.
8. Toolkit leiderschap: In deze toolkit komen 6 thema’s aan bod waarin ‘Leiderschap’ centraal staat. Leiderschapsvaardigheden zijn onmisbaar om het implementeren van de SBAR binnen je team, de organisatie tot een succes te maken. De thema’s betreffen de volgende onderwerpen: 1. Feedback geven en ontvangen, 2. Klinisch redeneren, 3. Meerwaarde van de SBAR overbrengen, 4. Motiveren van collega’s, 5. Betrekken van de organisatie en 6. Coachen.
9. SBAR implementatiewijzer: In deze implementatiewijzer zijn veel voorkomende beïnvloedende factoren op het implementeren van de SBAR op een rijtje gezet met daarbij passende acties en strategieën die je in kunt zetten om de implementatie van de SBAR tot een succes te maken.

Totstandkoming en financiering
Dit onderzoek vond plaats met medewerking van zorgorganisatie De Waalboog, Liemerije, Kalorama, Stichting voor Regionale Zorgverlening (SVRZ), HAN University of Aplied ScienceS & ROC Nijmegen. Het project werd uitgevoerd door dr. Marleen Lovink, projectleider en copromotor (UKON), Lenny Tange, onderzoeker en promovendus (SVRZ/UKON), prof. dr. Raymond Koopmans, promotor (UKON), prof. dr. Debby Gerritsen, promotor (UON) en dr. Maud Heinen, copromotor (IQ Healthcare).

Het onderzoek wordt gefinancierd door het programma Verzorging & Verpleging van ZonMw en SVRZ (Zie ook: Communiceren volgens de SBAR: op weg naar effectieve communicatie in acute situaties in het verpleeghuis - ZonMw)