WAALBED-V

Inleiding
Bij mensen met dementie komt probleemgedrag regelmatig voor. Dit gedrag kan verschillende vormen aannemen, zoals agitatie, agressie, psychose en apathie. Wanneer er sprake is van zeer ernstig probleemgedrag bij dementie (D-zep) kan de persoon met dementie tijdelijk worden opgenomen voor behandeling op een gespecialiseerde D-zep afdeling. De behandeling op deze afdelingen is multidisciplinair en complex.

Doel
Het doel van dit project is om de huidige toepassing, haalbaarheid en impact van verschillende behandelopties op D-zep afdelingen te onderzoeken. Het project bestaat uit 3 studies, namelijk studies naar het gebruik van psychofarmaca, tentbedden en electroconvulsietherapie.

Methode
De WAALBED-V-studie bestaat uit drie studies:

Studie 1: Psychofarmaca
Mensen met D-zep krijgen regelmatig medicatie voorgeschreven om het gedrag te beïnvloeden. Deze medicatie heeft bijwerkingen, zoals sufheid en een verhoogde kans op vallen. Het is niet bekend hoe psychofarmaca op D-zep afdelingen gebruikt worden. Het doel van deze studie is om de toepassing van psychofarmaca te beschrijven en te exploreren welke factoren de toepassing voorspellen. Er wordt hierbij gebruik gemaakt van data die reeds verzameld is tijdens de Waalbed IV studie.  

Studie 2: Tentbedden
Bij mensen met D-zep en forse (nachtelijke) onrust wordt soms een tentbed  ingezet. Dit is een bed waarbij de zijdes zijn afgedekt met een doorzichtig gaas (zie afbeelding 1). Er zijn tentbedden waar mensen zelfstandig uit kunnen, maar ook bedden die alleen door zorgverleners geopend kunnen worden. De hypothese is dat tentbedden de wereld voor mensen met dementie kleiner en overzichtelijker maken en zo een gevoel van rust geven. Vanuit wetenschappelijk oogpunt is er weinig bekend over het effect en beloop van inzet van tentbedden. Daarom wordt in een cohort studie het gebruik van tentbedden op D-zep afdelingen onderzocht. Aanvullend wordt op één D-zep afdeling de inzet van tentbedden in de afgelopen jaren onderzocht middels een dossieronderzoek. Daarnaast is het niet bekend hoe vaak en met welke indicatie een tentbed wordt ingezet. Middels een vragenlijst onderzoek onder artsen werkzaam op D-zep afdelingen en onder specialisten ouderengeneeskunde in het algemeen wordt dit onderzocht. 

Afbeelding 1. (Bron: www.revalidatie.nl)

Studie 3: Electroconvulsietherapie
Als probleemgedrag van mensen met dementie niet reageert op gebruikelijke behandelingen, kunnen behandelaren in overleg met naasten soms kiezen voor electroconvulsietherapie (ECT). Dit is een behandeling uit de psychiatrie voor mensen met bijvoorbeeld ernstige depressie of psychose waarbij onder narcose epileptische insulten worden opgewekt. Verschillende internationale studies laten zien dat ECT veilig kan worden toegepast bij mensen met dementie en dat probleemgedrag kan verminderen na ECT. Het is echter niet duidelijk hoe deze behandeling door naasten en zorgverleners ervaren wordt. Doormiddel van interviews met naasten en zorgverleners van mensen die behandeld zijn met ECT of waar ECT serieus is overwogen, worden de ervaringen en attitudes van  naasten en zorgverleners onderzocht.  

Andere promotoren van dit onderzoek zijn prof. dr. Richard Oude Voshaar (Hoogleraar ouderenpsychiatrie) en prof. dr. Martin Smalbrugge (Hoogleraar ouderengeneeskunde).

Binnen dit onderzoek wordt er samengewerkt met het DZEP Netwerk. Het onderzoek wordt gefinancierd door ZonMw HGOG.

Gezocht: ervaringen met electroconvulsieve therapie (ECT) bij probleemgedrag bij mensen met dementie

Hoe vaak ECT wordt toegepast bij Nederlandse verpleeghuisbewoners met dementie is niet bekend. Tegelijkertijd bevatten zowel nationale als internationale richtlijnen momenteel geen concrete aanbevelingen over het gebruik van ECT bij deze doelgroep. Juist daarom willen we dit onderwerp verder verkennen in de Nederlandse praktijk.

Heb jij ooit een bewoner met dementie en probleemgedrag behandeld met ECT of is dit overwogen? Dan komen we graag met je in contact.

Met het verzamelen van praktijkverhalen willen we bijdragen aan meer inzicht in de toepasbaarheid en mogelijke waarde van deze behandeling.

Meedoen of meer weten?
Bekijk de volledige oproep voor meer informatie en neem contact op met onderzoeker / AIOS ouderengeneeskunde Remi Vanmaris.

Email: Remi.vanmaris@radboudumc.nl
Tel: 0683352188