Communiceren volgens de SBAR
Op weg naar effectieve communicatie in acute situaties in het verpleeghuis
Inleiding
Als verpleeghuisbewoners plotseling verslechteren is een optimale communicatie van groot belang, echter maar al te vaak is de communicatie niet gestructureerd en wisselend van kwaliteit tussen verzorgenden, verpleegkundigen (V&V) en medisch behandelaren. In de praktijk is er behoefte aan een methode om gestructureerd te communiceren bij acute situaties. De SBAR-methode (Situation, Background, Assessment, Recommendation) is zo’n gestructureerde methode. De methode omvat het in kaart brengen van de situatie van een bewoner volgens een aantal vaste onderdelen waardoor een goed beeld ontstaat van de situatie en waardoor vervolgens passende zorg en behandeling ingezet kan worden. Ondanks de bewezen effectiviteit en de eenvoud van de SBAR, lukt het V&V in verpleeghuizen niet of onvoldoende om de SBAR te implementeren. Het implementeren van de SBAR-methode vond in dit project plaats volgens het veelbelovende GPS-model, een synthese van twee implementatiemodellen, namelijk van Grol en Wensing en het i-PARIHS-raamwerk. Hoewel beide implementatiemodellen afzonderlijk hun diensten hebben bewezen is er nog geen ervaring met het GPS-model in grootschalig implementatieonderzoek.
Doelstelling
Het hoofddoel van dit project was het implementeren en borgen van de SBAR-methode volgens het GPS-model, hiervan te leren en de opgedane kennis te verspreiden.
Methode
In dit participatieve actieonderzoek zijn 4 verpleeghuizen met ieder 4 afdelingen aan de slag gegaan met het implementeren van de SBAR. De implementatie is gericht op de V&V, bestaande uit de leden van de zorgteams en de triageverpleegkundigen, ook de medisch behandelaren worden betrokken bij de implementatie. Het cyclische karakter van actieonderzoek volgde de stappen van het GPS-model. De cyclus werd tweemaal doorlopen zodat het implementatieplan tijdens het project aangepast kan worden als de context dat vraagt en op basis van reflectie. Twee externe coaches (docenten verpleegkunde van HAN University of Applied Sciences en ROC Nijmegen) faciliteerden de implementatie. De actieonderzoeker voerde een voor-, tussen- en nameting uit door middel van: vragenlijsten, schriftelijke inventarisaties, observaties, interviews en logboeken.
De SBAR materialen
Om de implementatie van de SBAR in de praktijk te ondersteunen zijn er verschillende tools ontwikkeld die in de praktijk ingezet kunnen worden ter ondersteuning van de implementatie. Benieuwd naar de tools? Neem dan een kijkje op de toolspagina!
Ik SBAR, jij (toch) ook?
Professionalisering van V&V in het verpleeghuis door implementatie van de SBAR.
SBAR lost een zorgmysterie op!
Stel je voor: een zorgelijke situatie in het verpleeghuis, twee gedreven detectives en één doel: het zorgvuldig ontrafelen van de veranderde situatie rondom mevrouw Verhulst om tot een passend actieplan te komen. Verzorgende-IG Sanne en triageverpleegkundige Rob, werkzaam bij De Waalboog, kruipen in de huid van detectives om alle relevante informatie op te sporen. Hun hulpmiddel? De bewezen effectieve SBAR-methode!
Beelden kunnen soms veel meer zeggen dan woorden. In het kader van het SBAR-project vanuit het UKON (gefinancierd door ZonMw en mede gefinancierd door SVRZ) is een SBAR-film gemaakt. Deze film laat zien hoe je op een juiste manier de SBAR in de praktijk toepast, verpakt in detective sferen. Met de juiste informatie op tafel en een gestructureerde melding van de situatie kan specialist ouderengeneeskunde Jasper een passend beleid opstellen. Een zorgmysterie werd opgelost door de SBAR. Case closed!
Dit onderzoek vindt plaats met medewerking van zorgorganisatie De Waalboog, Liemerije, Kalorama, Stichting voor Regionale Zorgverlening (SVRZ), HAN University of Aplied ScienceS & ROC Nijmegen.
Het onderzoek wordt gefinancierd door het programma Verzorging & Verpleging van ZonMw en SVRZ (Zie ook: Communiceren volgens de SBAR: op weg naar effectieve communicatie in acute situaties in het verpleeghuis - ZonMw)
